Τα 53 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ανάμεσά τους και η Ελλάδα, ενέκριναν ομόφωνα την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026 μια νέα στρατηγική για τη γήρανση του πληθυσμού. Η στρατηγική έχει τίτλο «Ageing is living» («Γηράσκω σημαίνει ζω») και καλύπτει την περίοδο 2026–2030. Εγκρίθηκε στην 76η σύνοδο της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, που έγινε στην Κοπεγχάγη από τις 27 έως τις 29 Οκτωβρίου.
Όπως σημειώνει ο ΠΟΥ/Ευρώπη, η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής είναι από τα μεγάλα επιτεύγματα της δημόσιας υγείας, αλλά τα χρόνια που προστίθενται δεν είναι πάντα χρόνια με καλή υγεία. Γι’ αυτό τα συστήματα υγείας και φροντίδας πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες και στη μεταβαλλόμενη σύνθεση του πληθυσμού.
Δύο μέτωπα, τέσσερις άξονες
Η στρατηγική κινείται σε δύο μέτωπα: να βελτιωθούν σήμερα η υγεία, η λειτουργικότητα και η ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, και να γίνουν επενδύσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής, ώστε οι επόμενες γενιές να φτάσουν στην τρίτη ηλικία πιο υγιείς. Εντάσσεται σε μία από τις πέντε βασικές προτεραιότητες του δεύτερου Ευρωπαϊκού Προγράμματος Εργασίας του ΠΟΥ 2026–2030.
Οι τέσσερις άξονες είναι:
- η πρόληψη της κακής υγείας και η διατήρηση των ικανοτήτων σε όλη τη ζωή,
- ο μετασχηματισμός της υγείας και της μακροχρόνιας φροντίδας,
- η δημιουργία περιβαλλόντων φιλικών προς την ηλικία,
- η αντιμετώπιση του ηλικιακού ρατσισμού (ageism).
Στην πράξη, κατά τον ΠΟΥ/Ευρώπη, αυτό σημαίνει έγκαιρο εντοπισμό των αλλαγών στις ανάγκες υγείας, σύνδεση της πρωτοβάθμιας φροντίδας με την αποκατάσταση, τη μακροχρόνια φροντίδα και την κοινωνική στήριξη, στήριξη όσων φροντίζουν και κοινότητες όπου οι άνθρωποι μπορούν να κινούνται και να συμμετέχουν. Σημαίνει επίσης ότι η ηλικία μόνη της δεν θα καθορίζει αν κάποιος θα λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται.
«Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής είναι κάτι που αξίζει να γιορτάζουμε, αλλά δεν μετράει μόνο να προσθέτουμε χρόνια στη ζωή. Μετράει αν οι άνθρωποι μπορούν να τα ζήσουν με καλή υγεία, να μένουν συνδεδεμένοι με τους ανθρώπους και τις κοινότητες που τους νοιάζουν και να έχουν καλή φροντίδα όταν τη χρειάζονται», δήλωσε η Δρ Corinne Capuano, αναπληρώτρια επικεφαλής (Officer-in-Charge) του ΠΟΥ/Ευρώπη.
Από το χαρτί στην εφαρμογή
Η στρατηγική προέκυψε από διαβούλευση σχεδόν δύο ετών, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι: εκπρόσωποι κρατών, κοινωνία των πολιτών, πόλεις και κοινότητες, ηλικιωμένοι, οργανώσεις και ειδικοί. «Οι φωνές τους αποτυπώνονται σε όσα ενέκριναν σήμερα οι χώρες», είπε η Δρ Natasha Azzopardi-Muscat, διευθύντρια Συστημάτων Υγείας του ΠΟΥ/Ευρώπη.
Ο οργανισμός αναφέρει ότι ήδη δουλεύει με τις χώρες σε τέσσερα πεδία: εκπαίδευση στελεχών, με το πρόγραμμα «Ageing is living», ενίσχυση των δεδομένων, στήριξη της καινοτομίας και των επενδύσεων, και ένα νέο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Συνεργαζόμενων Κέντρων για την Υγιή Γήρανση και τη Φροντίδα. Για τα δεδομένα, ετοιμάζει «προφίλ υγιούς γήρανσης» για καθεμία από τις 53 χώρες και έναν περιφερειακό πίνακα που θα δείχνει, πέρα από τις ασθένειες και τη θνησιμότητα, τη λειτουργική ικανότητα των ανθρώπων και τις ανισότητες.
Η στρατηγική (έγγραφο EUR/RC76/7) στηρίζεται στο Πλαίσιο Δημόσιας Υγείας του ΠΟΥ για την Υγιή Γήρανση και συνοδεύεται από έγγραφο με τις προσεγγίσεις εφαρμογής της στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια. Το ρεπορτάζ βασίζεται στην ανακοίνωση του ΠΟΥ/Ευρώπη της 29ης Οκτωβρίου 2026.
