Τον πρώτο κοινό οδικό χάρτη για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) στην υγεία ενέκριναν ομόφωνα τα 53 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Το κείμενο, με τίτλο «Roadmap for action on artificial intelligence in health», εγκρίθηκε στην 76η σύνοδο της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, που ολοκληρώθηκε στην Κοπεγχάγη την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026.

Ο οδικός χάρτης καλύπτει την περίοδο 2026–2033. Όπως αναφέρει ο ΠΟΥ/Ευρώπη, περιγράφει ένα μέλλον όπου η ΤΝ εντάσσεται με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα στα συστήματα υγείας, για να βελτιωθούν η ποιότητα της φροντίδας, η ανθεκτικότητα των συστημάτων και η φροντίδα με επίκεντρο τον άνθρωπο, με στόχο και την καθολική κάλυψη υγείας.

Ευκαιρίες, αλλά και ευθύνες

«Η ΤΝ ήδη αλλάζει την υγειονομική περίθαλψη σε όλη την περιοχή μας. Μπορεί να βοηθήσει να εντοπίζονται οι ασθένειες νωρίτερα, να ειδοποιούνται οι επαγγελματίες υγείας όταν η κατάσταση ενός ασθενούς επιδεινώνεται, να μειώνεται ο διοικητικός φόρτος των γιατρών», δήλωσε η Δρ Corinne Capuano, εκτελούσα χρέη επικεφαλής (Officer-in-Charge) του ΠΟΥ/Ευρώπη. «Αυτές οι ευκαιρίες όμως έρχονται με σημαντικές ευθύνες. Πώς διασφαλίζουμε ότι η ΤΝ είναι ασφαλής, αποτελεσματική και δίκαιη; Πώς προστατεύουμε τα δικαιώματα των ανθρώπων και κερδίζουμε την εμπιστοσύνη τους; Είναι προκλήσεις που καμία χώρα δεν μπορεί να λύσει μόνη της», πρόσθεσε.

Η Δρ Natasha Azzopardi-Muscat, διευθύντρια Συστημάτων Υγείας του ΠΟΥ/Ευρώπη, σημείωσε ότι «το μέλλον της υγειονομικής περίθαλψης παραμένει σταθερά θεμελιωμένο στην ανθρώπινη επαφή», αλλά ότι η ΤΝ, όταν αναπτύσσεται σωστά και ρυθμίζεται κατάλληλα, μπορεί να βοηθήσει σε καλύτερη, πιο εξατομικευμένη και πιο έγκαιρη φροντίδα.

Οι τέσσερις άξονες

Ο οδικός χάρτης συντάχθηκε σε συνεργασία με τις χώρες και έχει τέσσερις αλληλένδετους άξονες:

  • Διακυβέρνηση και ηγεσία: ένταξη της ΤΝ στις εθνικές προτεραιότητες υγείας με ειδικές ή προσαρμοσμένες στρατηγικές, σαφείς θεσμικές αρμοδιότητες, βιώσιμες επενδύσεις και συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων.
  • Ηθικό, ρυθμιστικό και νομικό πλαίσιο: δικλίδες ασφαλείας και διακυβέρνηση σε όλο τον κύκλο ζωής των εφαρμογών, ώστε να ενθαρρύνεται η καινοτομία χωρίς να θυσιάζεται η ασφάλεια.
  • Δεδομένα και ψηφιακές υποδομές: ποιότητα δεδομένων, διαλειτουργικότητα, ασφαλής πρόσβαση και κυβερνοασφάλεια, ως βάση για αξιόπιστη ΤΝ.
  • Ικανότητες, υποστήριξη εφαρμογής και μάθηση: δεξιότητες για το προσωπικό, εφαρμογή στην πράξη και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Για την προετοιμασία του, ο ΠΟΥ/Ευρώπη χρησιμοποίησε τα ευρήματα της πρώτης αξιολόγησης ετοιμότητας των χωρών για την ΤΝ στην υγεία, που δημοσιεύθηκε το 2025 και στην οποία απάντησαν 50 από τις 53 χώρες. Σύμφωνα με τον οργανισμό, η αξιολόγηση έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον και πρόοδο, αλλά και πεδία όπου χρειάζεται περισσότερη δουλειά.

Σύνδεση με τους κανόνες της ΕΕ

Ο ΠΟΥ/Ευρώπη επισημαίνει ότι ο οδικός χάρτης ευθυγραμμίζεται με τα βασικά ευρωπαϊκά και διεθνή εργαλεία, για να αποφευχθεί ο κατακερματισμός: τον Κανονισμό της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη, το σχέδιο δράσης AI Continent, τη στρατηγική Apply AI, τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας, τον Κανονισμό για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και τον κατάλογο ελέγχου του ΟΟΣΑ για την κλιμάκωση της ΤΝ στην υγεία.

Τον οδικό χάρτη συνοδεύει οδηγός εφαρμογής, που προσφέρει ένα πρακτικό πλαίσιο για χώρες σε διαφορετικά επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας. Οι χώρες στήριξαν επίσης τη δημιουργία νέου γραφείου του ΠΟΥ για την ΤΝ, που θα βοηθά τον ΠΟΥ/Ευρώπη και τα κράτη-μέλη στην εφαρμογή με τεκμήρια, τεχνική βοήθεια, εκπαίδευση και ανταλλαγή γνώσης.

Ο οδικός χάρτης απευθύνεται στις κυβερνήσεις και στα συστήματα υγείας. Δεν αφορά τη χρήση συγκεκριμένων εφαρμογών ΤΝ από τους πολίτες και δεν αντικαθιστά τη γνώμη επαγγελματιών υγείας. Συνδέεται με το δεύτερο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Εργασίας του ΠΟΥ 2026–2030, το περιφερειακό σχέδιο δράσης για την ψηφιακή υγεία 2023–2030 και την παγκόσμια στρατηγική του ΠΟΥ για την ψηφιακή υγεία 2020–2027. Το ρεπορτάζ βασίζεται στην ανακοίνωση του ΠΟΥ/Ευρώπη της 29ης Οκτωβρίου 2026.