Σε νέο ιστορικό υψηλό αναμένεται να διαμορφωθεί το clawback της φαρμακευτικής δαπάνης για το 2026, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης που παρουσίασε ο ΕΟΠΥΥ στη συνάντηση με τους εκπροσώπους της φαρμακοβιομηχανίας.
Οι εκτιμήσεις του Οργανισμού τοποθετούν το ποσό των υποχρεωτικών επιστροφών στα 1,3 δισ. ευρώ, έναντι 1,15 δισ. ευρώ το 2025, με τον κλειστό προϋπολογισμό εξωνοσοκομειακού φαρμάκου να παραμένει καθηλωμένος στα 2,6 δισ. ευρώ για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά.
Το πρόβλημα με τον κλειστό προϋπολογισμό
Ο μηχανισμός του clawback θεσπίστηκε το 2012, στο πλαίσιο των μνημονιακών δεσμεύσεων, ως προσωρινό μέτρο συγκράτησης της δαπάνης. Δεκατέσσερα χρόνια μετά, παραμένει η βασική δικλείδα ελέγχου, με τη βιομηχανία να καλύπτει πλέον περίπου το ένα τρίτο της συνολικής δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.
Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) επαναφέρει το αίτημα για σύνδεση του προϋπολογισμού με δείκτες πραγματικής ζήτησης, όπως η δημογραφική γήρανση και η εισαγωγή νέων θεραπειών.
Ο συμψηφισμός με επενδύσεις
Θετικά αποτιμάται από την αγορά η επέκταση του μέτρου συμψηφισμού clawback με επενδυτικές δαπάνες σε έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή. Το 2025 συμψηφίστηκαν περίπου 250 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2026 το ανώτατο όριο έχει αυξηθεί στα 300 εκατ. ευρώ.
Στελέχη του κλάδου, ωστόσο, επισημαίνουν ότι το μέτρο ευνοεί κυρίως τις εταιρείες με παραγωγική βάση στην Ελλάδα και δεν επιλύει το δομικό πρόβλημα της υποχρηματοδότησης.
Τι σημαίνει για τους ασθενείς
Το υψηλό clawback δεν επιβαρύνει άμεσα τους ασθενείς, αλλά επηρεάζει έμμεσα τη διαθεσιμότητα φαρμάκων. Εταιρείες έχουν αποσύρει ή καθυστερήσει την κυκλοφορία σκευασμάτων χαμηλής τιμής, συμβάλλοντας στις ελλείψεις που καταγράφονται στα φαρμακεία.
Η οριστικοποίηση του clawback 2026 αναμένεται το πρώτο εξάμηνο του 2027, μετά την εκκαθάριση των στοιχείων.
