Η καθολική ανοσοποίηση των νεογνών κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) τη χειμερινή περίοδο θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις νοσηλείες βρεφών στην Ευρώπη. Αυτό δείχνει νέα αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026, λίγο πριν από την κορύφωση της εποχής των αναπνευστικών λοιμώξεων. Με υψηλή κάλυψη, τα μοντέλα προβλέπουν ότι αποφεύγονται κατά μέσο όρο περισσότερες από τις μισές νοσηλείες από RSV σε βρέφη έως δύο μηνών.

Τι εξετάστηκε

Το ECDC συγκέντρωσε 10 μαθηματικά μοντέλα από ερευνητικές ομάδες του δικτύου RespiCompass και τα εφάρμοσε σε 28 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ, ανάμεσά τους η Ελλάδα. Σύμφωνα με τον οργανισμό, ο RSV οδηγεί κάθε χρόνο σε περίπου 250.000 εισαγωγές στο νοσοκομείο στην ΕΕ/ΕΟΧ και, ανάλογα με τη χώρα, αντιστοιχεί στο 7% έως 52% των παιδιατρικών νοσηλειών για αναπνευστικές λοιμώξεις.

Τα σενάρια αφορούν δύο προσεγγίσεις που ήδη κυκλοφορούν στην Ευρώπη: μονοκλωνικά αντισώματα μακράς δράσης που χορηγούνται στο νεογνό και εμβολιασμό της εγκύου, ώστε τα αντισώματα να περάσουν στο έμβρυο. Η καθεμία εξετάστηκε σε κάλυψη 90% και 20%. Τα μοντέλα υπέθεσαν αποτελεσματικότητα έναντι νοσηλείας 87% για τα αντισώματα και 71,3% για τον μητρικό εμβολιασμό, με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία.

Τα βασικά ευρήματα

  • Αντισώματα, κάλυψη 90%: αποφεύγεται κατά μέσο όρο το 61% των νοσηλειών βρεφών 0–2 μηνών (εύρος ανάμεσα στα μοντέλα: 38%–85%).
  • Εμβολιασμός εγκύων, κάλυψη 90%: 52% (29%–73%).
  • Κάλυψη 20%: 14% με τα αντισώματα και 12% με τον εμβολιασμό.

Περίπου το 80% του οφέλους συγκεντρώνεται στους δύο πρώτους μήνες ζωής και ένα ακόμη 15% στους μήνες 3–5. Η έκθεση σημειώνει ότι η σχέση κάλυψης και οφέλους είναι σχεδόν γραμμική, άρα το αποτέλεσμα εξαρτάται κυρίως από το πόσα νεογνά τελικά προστατεύονται. Το σενάριο δεν περιλαμβάνει ανοσοποίηση βρεφών που γεννήθηκαν εκτός χειμώνα.

«Οι εκτιμήσεις μας δείχνουν ότι η καθολική ανοσοποίηση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω αναπνευστικών λοιμώξεων στα μικρά παιδιά κατά περισσότερο από το ήμισυ», δήλωσε ο Bruno Ciancio, προϊστάμενος μονάδας στο ECDC, σύμφωνα με την ανακοίνωση του οργανισμού.

Η οικονομική πλευρά

Η έκθεση δεν υπολογίζει κόστος. Δίνει όμως τον αριθμό δόσεων που απαιτούνται κατά μέσο όρο για να αποφευχθεί μία νοσηλεία, ως στοιχείο για τις εθνικές αξιολογήσεις τεχνολογιών υγείας. Σε κάλυψη 90%, ο μέσος όρος όλων των μοντέλων είναι 37 δόσεις για τα αντισώματα και 44 για τον εμβολιασμό εγκύων. Για την Ελλάδα, σύμφωνα με το συμπληρωματικό υλικό, ο συνδυασμένος μέσος όρος των μοντέλων είναι περίπου 33 και 41 αντίστοιχα.

Το ECDC επισημαίνει ότι ο δείκτης αυτός υποθέτει ίδιο κόστος ανά δόση, ενώ σήμερα η τιμή λίστας των αντισωμάτων είναι σημαντικά υψηλότερη από του εμβολίου. Οι δύο στρατηγικές διαφέρουν επίσης στην εφαρμογή: η μία απευθύνεται στο νεογνό, η άλλη απαιτεί να εμβολιαστεί η έγκυος σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο. Μια πλήρης ανάλυση κόστους-αποτελεσματικότητας θα χρειαζόταν τιμές ανά δόση, κόστος προγράμματος και κόστος της νόσου, στοιχεία εκτός του εύρους της έκθεσης.

Τι δεν λέει η έκθεση

Πρόκειται για προβολές μοντέλων και όχι για μετρήσεις, με σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα μοντέλα. Το ECDC σημειώνει ότι τα αποτελέσματα συμφωνούν σε γενικές γραμμές με τα πρώτα στοιχεία από χώρες που ήδη εφαρμόζουν καθολικά προγράμματα, όπως η Ισπανία, το Λουξεμβούργο, η Γαλλία και η Ιταλία. Η έκθεση δεν συστήνει συγκεκριμένο προϊόν· οι αποφάσεις για εθνικά προγράμματα ανήκουν στις αρμόδιες αρχές κάθε χώρας. Για ερωτήσεις που αφορούν ένα συγκεκριμένο παιδί ή μια εγκυμοσύνη, αρμόδιος είναι ο θεράπων γιατρός.

Για την εποχική προετοιμασία δείτε και τον οδηγό μας για τον αντιγριπικό εμβολιασμό: /ygeia/emvoliasmos-gripis-2026-odigos.

Το ρεπορτάζ βασίζεται στην ανακοίνωση του ECDC της 28ης Οκτωβρίου 2026, στην πλήρη έκθεση «Multi-model assessment of the impact of newborn RSV immunisation on hospitalisation burden in the EU/EEA» και στο συμπληρωματικό της υλικό.