Ο ανεπαρκής ύπνος δεν είναι μόνο θέμα κούρασης. Μια νέα μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, συγκεντρώνοντας δεδομένα από 43 προοπτικές μελέτες με περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια συμμετέχοντες, επιβεβαιώνει ότι η διάρκεια και η ποιότητα του ύπνου αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία.

Τα βασικά ευρήματα

Οι συμμετέχοντες που κοιμούνταν συστηματικά λιγότερο από έξι ώρες είχαν 20% υψηλότερο κίνδυνο για έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρδιακή ανεπάρκεια σε σχέση με όσους κοιμούνταν επτά έως οκτώ ώρες, ακόμη και μετά τη στατιστική προσαρμογή για ηλικία, κάπνισμα, σωματικό βάρος και σωματική δραστηριότητα.

Η σχέση, ωστόσο, δεν είναι γραμμική. Και ο ύπνος διάρκειας άνω των εννέα ωρών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κατά 15%, κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν εν μέρει σε υποκείμενα νοσήματα που προκαλούν υπερυπνία.

Όχι μόνο η διάρκεια

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα αφορά τη σταθερότητα του ωραρίου. Άτομα με μεγάλη διακύμανση στην ώρα ύπνου και αφύπνισης, ακόμη κι αν η μέση διάρκεια ήταν επαρκής, παρουσίαζαν κίνδυνο συγκρίσιμο με εκείνον των ατόμων με χρόνια έλλειψη ύπνου.

«Το σώμα αγαπά τη ρουτίνα. Ο κιρκάδιος ρυθμός ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση, τη γλυκόζη και τις φλεγμονώδεις διεργασίες, και η διαταραχή του είναι από μόνη της επιβαρυντική», εξηγεί καρδιολόγος με εξειδίκευση στην ιατρική του ύπνου, που δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Οι μηχανισμοί

Η στέρηση ύπνου ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, αυξάνει την έκκριση κορτιζόλης, επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και ενισχύει τη συστηματική φλεγμονή, όλοι γνωστοί παράγοντες αθηροσκλήρωσης. Επιπλέον, συνδέεται έμμεσα με αύξηση βάρους, μειωμένη σωματική δραστηριότητα και υψηλότερη κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία έχει προσθέσει τον ύπνο στους οκτώ πυλώνες καρδιαγγειακής υγείας. Οι πρακτικές συστάσεις είναι απλές:

  • Σταθερή ώρα ύπνου και αφύπνισης, και τα Σαββατοκύριακα.
  • Αποφυγή οθονών και έντονου φωτός την τελευταία ώρα πριν τον ύπνο.
  • Καφεΐνη έως το μεσημέρι, αλκοόλ με μέτρο και όχι κοντά στον ύπνο.
  • Δροσερό, σκοτεινό και ήσυχο υπνοδωμάτιο.
  • Αν το ροχαλητό ή η κόπωση κατά την ημέρα επιμένουν, έλεγχος για άπνοια ύπνου, που παραμένει αδιάγνωστη στην πλειονότητα των περιπτώσεων.